सध्या नेटवर्क मार्केटिंगच्या व्यवसायाची महिला, महाविद्यालयीन विद्यार्थ्यांना भुरळ भरपूर जणी अडकल्या या जाळ्यात…

नेटवर्क मार्केटिंगच्या नावाखाली सुरू असलेल्या विविध योजनांनी महिला आणि महाविद्यालयीन विद्यार्थ्यांना मोठ्या प्रमाणात आकर्षित केले आहे.

“कमी गुंतवणूक, मोठा नफा”, “घरबसल्या लाखो रुपये कमवा”, “स्वतः बॉस बना” अशा आकर्षक घोषणांद्वारे अनेकांना या व्यवसायात सहभागी होण्यास प्रवृत्त केले जात आहे. विशेषतः सोशल मीडियाच्या माध्यमातून या योजनांचा मोठ्या प्रमाणावर प्रचार केला जात असून त्यामुळे अनेक तरुण, गृहिणी त्याकडे वळत आहेत.

प्रत्येक नवीन सदस्याकडून ठरावीक रक्कम घेतली जाते आणि त्यातून वरच्या स्तरावरील सदस्यांना कमिशन दिले जाते. अशा प्रकारच्या ‘चेन सिस्टीम’ मध्ये सुरुवातीला काहींना आर्थिक लाभ मिळाल्याचे दिसते. मात्र, नवीन सदस्यांची संख्या कमी होताच संपूर्ण साखळी कोलमडते आणि शेवटी मोठ्या प्रमाणावर आर्थिक नुकसान

‘चेन सिस्टीम ‘मधून झटपट पैशांचे आमिष..सर्वसामान्य गुंतवणूकदारांनाच सहन करावे लागते.

विद्यार्थ्यांना आर्थिक स्वावलंबनाचे स्वप्न दाखवून तसेच महिलांना घरबसल्या उत्पन्न मिळवून देण्याचे आश्वासन देऊन अनेक कंपन्या आकर्षित करत आहेत. काही ठिकाणी आलिशान हॉटेलमधील सेमिनार, प्रेरणादायी भाषणे, महागड्या गाड्या आणि यशस्वी व्यक्तींची उदाहरणे दाखवून लोकांना प्रभावित केले जाते. त्यामुळे अनेक जण कोणतीही सखोल माहिती न घेता पैसे गुंतवतात.

तज्ज्ञांच्या मते, प्रत्येक नेटवर्क मार्केटिंग कंपनी फसवीच असते असे नाही. प्रत्यक्ष उत्पादन किंवा सेवेवर आधारित आणि कायदेशीर नियमांचे पालन करणाऱ्या कंपन्या वेगळ्या असतात. मात्र, केवळ नवीन सदस्य जोडण्यावर उत्पन्न अवलंबून असेल किंवा अवास्तव परताव्याची हमी दिली जात असेल, तर अशा योजनांपासून सावध राहणे आवश्यक आहे.

अशा कोणत्याही योजनेत सहभागी होण्यापूर्वी संबंधित कंपनीची नोंदणी, उत्पादनाची वास्तविकता, व्यवसायाची पद्धत आणि सरकारी नियमांचे पालन होत आहे का, याची खात्री करणे गरजेचे आहे.

केवळ ओळखीच्या व्यक्तींच्या सांगण्यावर किंवा सोशल मीडियावरील आकर्षक जाहिरातींवर विश्वास ठेवून आर्थिक निर्णय घेणे धोकादायक ठरू शकते.

झटपट श्रीमंत होण्याच्या मोहापेक्षा कष्ट, कौशल्य आणि योग्य गुंतवणुकीच्या माध्यमातून आर्थिक प्रगती साधणे अधिक सुरक्षित आणि शाश्वत आहे.

नागरिकांनी सजग राहून अशा योजनांची सखोल पडताळणी केल्यास आर्थिक फसवणुकीपासून स्वतःचे संरक्षण करता येऊ शकते.